Hoe fotografeer je het noorderlicht?

Noorderlicht fotograferen - Hoe pak je dat aan?

Het noorderlicht fotograferen staat op de bucketlist van veel fotografen. Dit magische natuurfenomeen laat de hemel oplichten in adembenemende groene, rode, roze en paarse tinten. In dit artikel delen we alles wat je moet weten om het noorderlicht op zijn mooist te fotograferen, van de juiste apparatuur en instellingen tot handige tips en de beste locaties. Pak je camera en bereid je voor op een onvergetelijke ervaring!

Wat is het noorderlicht?

Het noorderlicht, ook wel aurora borealis genoemd, is een natuurfenomeen dat ontstaat door de interactie tussen geladen deeltjes van de zon en het magnetische veld van de aarde. Wanneer deze deeltjes de atmosfeer binnendringen, veroorzaken ze lichtshows in groene, roze, paarse en soms zelfs rode tinten.

Het is belangrijk om een klein stukje te vertellen hoe noorderlicht ontstaat. Je kunt namelijk dit magische fenomeen in de gaten houden en voorspellen. Hoe gaaf is dat! Het begint wanneer de zon een stroom geladen deeltjes de ruimte in stuurt. Dit heet zonnewind. Zo’n zonnewind doet er één tot vier dagen over om de aarde te bereiken. Hier komt het in aanraking met het aardmagnetisch veld en worden ze afgebogen. Bij de Noord- en Zuidpool gebeurt dit versneld en daarnaast komen ze in aanmerking met zuurstof- en stikstofatomen. Zo ontstaat licht in verschillende kleuren. Dit is wat we noorderlicht, zuiderlicht of aurora’s noemen.

Waar kun je het noorderlicht zien?

Het noorderlicht is het meest zichtbaar in gebieden dicht bij de poolcirkel, zoals Scandinavië, IJsland, Alaska en Canada. In deze regio’s zijn de nachten lang en is er weinig lichtvervuiling, dit zorgt voor optimale omstandigheden om het noorderlicht te zien. Soms kan dit zelfs in Nederland en Vlaanderen zichtbaar zijn. Het maakt het een perfect moment om je camera te pakken en dit magische schouwspel vast te leggen!

Het noorderlicht in Nederland

Tijdens periodes van verhoogde zonneactiviteit kan het noorderlicht zelfs in Nederland zichtbaar zijn. Bij een actieve zonnecyclus is de aurora in een groter gebied zichtbaar dan normaal. Dit is dan vooral in het noorden van het land, zoals Friesland, Groningen en de Waddeneilanden te zien. Daar is weinig lichtvervuiling.

Houd apps zoals Aurora Forecast en websites zoals Spaceweather.com in de gaten om real-time meldingen te krijgen van aurora-activiteit. Plan een heldere nacht met een lage luchtvochtigheid, zoek een donkere locatie en je maakt kans om dit bijzondere fenomeen ook dicht bij huis te zien!

Het noorderlicht in België

In de afgelopen jaren is het noorderlicht af en toe in Vlaanderen gespot, meestal tijdens sterke geomagnetische stormen. Maar een waarneming van het noorderlicht in België komt niet vaak voor.

Welke apparatuur heb je nodig voor noorderlichtfotografie?

Om het noorderlicht goed vast te leggen, heb je de juiste apparatuur nodig. Hieronder vind je een overzicht van onze aanbevelingen.

• Voor de professionele fotograaf: Canon EOS R6 mark II + RF 15-35mm F/2.8L IS USM
• Voor de enthousiaste hobbyist: Fujifilm X-T5 + XF 16-55mm F/2.8
• Voor beginners: Sony A6700 + 35mm F/1.8

Daarnaast raden we je ook aan te kijken naar een statief. Dit is handig omdat je soms lang moet wachten tot het noorderlicht zich laat zien. Wij raden onderstaande statieven aan:

• Sirui Traveller T-2004XL + E-20 balhoofd
• Rollei C6i carbon
• Manfrotto Befree Advanced AS twist carbon

Ten slotte adviseren we je ook om een goede nachtfilter aan te schaffen om het noorderlicht goed vast te leggen, bijvoorbeeld de Hoya Starscape (in diverse filtermaten).

Camera-instellingen voor noorderlichtfotografie

De juiste camera-instellingen helpen je om de prachtige kleuren en details van het noorderlicht vast te leggen. Omdat je vaak in donkere omstandigheden fotografeert, moet je je instellingen aanpassen aan het lage lichtniveau en de beweging van het noorderlicht. Hier zijn enkele aanbevolen instellingen:

• ISO: Stel je ISO in op 800 tot 3200, afhankelijk van de helderheid van het noorderlicht en je camera. Hogere ISO-waarden verhogen de lichtgevoeligheid, maar kunnen ook meer ruis veroorzaken.
• Diafragma: Gebruik een groot diafragma zoals f/2.8 of lager, om zoveel mogelijk licht binnen te laten.
• Sluitertijd: Begin met een sluitertijd van 5 tot 20 seconden. Kortere sluitertijden zijn ideaal voor snelle bewegingen van het noorderlicht, terwijl langere sluitertijden zachte lichtstrepen creëren.
• Focus: Stel handmatig scherp op oneindig of op een heldere ster in de lucht. Gebruik live view en zoom in om de scherpte nauwkeurig aan te passen.
• RAW-formaat: Fotografeer in RAW om maximale flexibiliteit te behouden tijdens de nabewerking. RAW-bestanden bevatten meer details en bieden betere mogelijkheden voor kleurcorrectie, belichting en ruisreductie.

Test deze instellingen en pas ze aan op basis van de helderheid en snelheid van het noorderlicht. Vergeet niet om een paar testfoto's te maken en je histogram te controleren om te zien of je belichting goed is.

Noorderlicht fotograferen met je smartphone

Hoewel een smartphone niet dezelfde kwaliteit biedt als een professionele camera, kun je met de juiste voorbereiding en tools toch mooie foto's maken van het noorderlicht. Hier zijn enkele tips:

• Gebruik een statief: Een kleine, draagbare smartphonehouder met statief zorgt ervoor dat je beelden scherp blijven tijdens langere belichtingstijden.
• Download noorderlichtapps: Apps zoals Aurora Forecast en My Aurora Forecast helpen je om de beste momenten te bepalen om het noorderlicht te zien en te fotograferen.
• Handmatige instellingen: Kies een camera-app waarmee je sluitertijd, ISO en focus handmatig kunt instellen. Stel je ISO in op 800 tot 1600 en gebruik een sluitertijd van 10 tot 20 seconden.
• Focus en scherpte: Schakel automatische scherpstelling uit en stel handmatig scherp op een verre lichtbron of een ster.

Houd er rekening mee dat smartphones minder lichtgevoelig zijn dan professionele camera's. Kies daarom een locatie met minimale lichtvervuiling en wees geduldig bij het maken van je opnames.

Tips voor noorderlichtfotografie

Het vastleggen van het noorderlicht draait niet alleen om de technische instellingen, maar ook om het creëren van een visueel aantrekkelijke compositie. Hier zijn enkele tips om je foto's naar een hoger niveau te tillen:

• Gebruik een voorgrond: Voeg interessante elementen toe, zoals een besneeuwde boom, een bergketen of een rustieke hut. Dit geeft je foto diepte en een verhaal.
• Experimenteer met reflecties: Zoek wateroppervlakken om de kleuren van het noorderlicht te reflecteren en een dubbele lichtshow te creëren.
• Leidende lijnen: Gebruik natuurlijke lijnen, zoals een pad of rivier, om de kijker naar het noorderlicht te leiden.
• Speel met lange sluitertijden: Probeer verschillende sluitertijden om het noorderlicht vast te leggen als zachte lichtstrepen of juist als duidelijke vormen en patronen.
• Let op de horizon: Zorg dat je horizon recht is en gebruik de regel van derden om je compositie in balans te houden.

Ook een goede voorbereiding is essentieel om het noorderlicht succesvol vast te leggen. Hier zijn enkele praktische tips om je ervaring soepeler en succesvoller te maken:

• Houd het weer in de gaten: Kies een heldere nacht zonder bewolking. Controleer weersvoorspellingen en aurora-activiteit.
• Vermijd lichtvervuiling: Zoek een afgelegen locatie ver weg van stadslichten. Hoe donkerder de omgeving, hoe beter je het noorderlicht kunt zien en vastleggen.
• Plan vooruit: Zorg dat je apparatuur klaar is voordat je op locatie arriveert. Stel alvast je camera-instellingen in en monteer je statief om kostbare tijd te besparen.

Met deze tips bereid je je voor op een geslaagde noorderlichtfotografie-ervaring, of je nu in Lapland staat of op een donkere plek in Nederland.

Je noorderlichtfoto’s nabewerken

De magie van noorderlichtfotografie wordt vaak pas echt zichtbaar tijdens de nabewerking. Door subtiele aanpassingen kun je de kleuren en details van je foto’s laten stralen. Hier zijn enkele nabewerkingstips:

• Belichting en contrast: Pas de belichting aan om de details in het noorderlicht naar voren te brengen. Verhoog het contrast om de kleuren beter te laten uitkomen.
• Kleurcorrectie: Gebruik de schuifregelaars voor verzadiging en tint om de groene, paarse en roze kleuren van het noorderlicht te versterken zonder dat het onnatuurlijk lijkt.
• Ruisreductie: Bij hoge ISO-waarden kan ruis zichtbaar zijn. Gebruik software zoals Adobe Lightroom of Photoshop om ruis te verminderen zonder details te verliezen.
• Scherpte en details: Verhoog de scherpte van je foto om de texturen en vormen van het noorderlicht te accentueren.
• Lokale aanpassingen: Gebruik een aanpassingspenseel om specifieke delen van de foto lichter of donkerder te maken en zo meer dimensie te creëren.

Met deze nabewerkingstechnieken zorg je ervoor dat je noorderlichtfoto’s precies zo indrukwekkend zijn als het moment waarop je ze hebt vastgelegd.

Ga jij ook op pad om het noorderlicht vast te leggen?

Het fotograferen van het noorderlicht is een erg leuke ervaring die geduld, voorbereiding en een beetje geluk vereist. Of je nu naar het noorden reist of geniet van de zeldzame kans om het noorderlicht in Nederland te zien, kun je prachtige beelden vastleggen. 

Deel jouw resultaat

Heb jij een prachtige foto van het noorderlicht gemaakt? Deel je foto dan met ons via Instagram! Gebruik de hashtag #KameraExpress of tag Kamera Express in jouw bericht. Vergeet ons vooral ook niet te volgen voor de nodige inspiratie.